Hỏi thế gian cái gì quý nhất.

Xin đáp rằng: Tôi chỉ biết một điều.

“Ân giáo dưỡng một đời nên huệ mạng,

Nghĩa mẹ cha muôn kiếp vẫn không nhòa”.Hàng năm thu lại về, lá vàng lác đác rơi là lúc các Tự viện chuẩn bị cử hành lễ Vu Lan Báo Hiếu. Ngày lễ này ngày nay không còn là ngày lễ riêng của Phật giáo nữa mà đã nghiễm nhiên trở thành ngày lễ truyền thống của dân tộc Việt Nam. Qua nhiều thời đại, mùa Vu Lan biến thiên thích hợp với mọi trình độ của con người, không những là mùa cứu độ Cửu huyền thất tổ mà còn là ngày hoài tưởng đến “Song thân phụ mẫu”, “Hai đấng sinh thành”.

Đức Phật dạy: “Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật”. Vì vậy mà Phật xác định: “Điều thiện tột cao không gì hơn hiếu. Điều ác cùng cực không gì hơn bất hiếu”. Chữ hiếu đạo là một nghĩa vụ thiêng liêng mà mỗi con người cần phải kính, từ bậc Thánh nhân đến người phàm đều do cha mẹ sanh ra. Chính cha mẹ đã san sẻ một phần máu thịt để tạo nên hình hài của chúng ta. Nếu không có công ơn bể trời của hai đấng sinh thành thì làm sao chúng ta có mặt trên cõi đời này. Không những chín tháng cưu mang nặng nề đau đớn, khi sinh ra thì thập tử nhất sinh. Mẹ đã dưỡng dục, cù lao từ khi con bập bẹ từng tiếng nói, bước đi chập chững đầu tiên đến khi con lớn lên trở thành người đứng vững trong cuộc đời này.

Lạy mẹ! Đấng sinh thành đã tạo nên hình hài con bằng tình thương yêu vô bờ. Mẹ dành dụm cho con những điều tốt đẹp nhất, mẹ còm lưng dưới nắng cháy mưa sa để cho con đầy đủ sự sống. Mẹ đầu giường khi con bệnh, nhịn phần ăn thiếu hụt cho con no lòng, mẹ luôn mong cho con có cuộc sống huy hoàng. Có những đêm mẹ thở dài thao thức lo tiền để cho con đi học, cho cái ăn cái mặc để con mình bằng chúng bạn. Tim mẹ tê buốt thấm thía nỗi đau nghèo túng trong gia đình thê lương vậy mà chưa một lần nào con để tâm đến những nếp nhăn cằn cỗi trên khuôn mặt mẹ hiền. Những sợi tóc hoa râm cứ tô điểm để tóc mẹ ngày càng trắng bạc, đôi mắt mờ dần vì lo lắng, băn khoăn, tình thương của mẹ bao trùm khắp cả cuộc đời của đứa con bất hiếu đang vui cười ngạo nghễ, trên ngôi vị lợi danh, hay đang gục khóc trước thất bại đau thương.

Cái hẩm hiu của thân phụ nữ mà bổn phận làm mẹ, làm vợ, đã bao lần nuốt lệ trước cơn thịnh nộ của chồng, đau khổ trước cảnh bất trị của con cái. Mẹ đổ mồ hôi trên từng luống cày, quên ăn để nuôi sống các con. Mẹ vá từng manh áo rách lại cho con. Mẹ đảm đang khi cha vắng bóng, quán xuyến, dạy dỗ các con, trong khung cửa đợi chờ những chiều con tan học. Mẹ nuốt dòng lệ mặn trong mâm cơm mỗi bữa chỉ có cơm hẩm canh rau, ăn những hạt cơm thừa còn sót lại khi các con đã no dạ. Lòng mẹ quặn thắt đớn đau khi áo con mình miếng chằm miếng vá. Mẹ cũng từng thắt dạ bầm gan khi con ngỗ nghịch, ngang tàng... mẹ lam lũ, lo lắng cho con khôn lớn, nên người.

Còn biết lấy ngôn từ nào mà nói cho hết được tình mẹ đây! Ôi! Mẹ là trăng sao dẫn đường con lạc lối, là ánh lửa hồng sưởi ấm đêm đông. Rồi mẹ trông tin con từng tháng từng ngày khi con xa vắng. Nới chốn phồn hoa đô thị, con đã hoang phí đời mình trên đồng tiền xót thương cần mẫn của mẹ, cũng là lúc mẹ gởi cho con niềm lo âu dịu vợi. Mẹ thấp thỏm lo âu hướng về con đang bươn chải nơi xứ người, liệu con có đủ áo cơm trên vạn dặm phong trần, mà con phải vận dụng trí khôn của mình để tìm ra sinh kế. Thật là sự hy sinh cao cả của người mẹ, không có một thứ tình thương nào trên cõi đời này có thể so sánh được.

“Ơn cha lành cao như núi Thái,

Đức mẹ hiền sâu tợ biển khơi.

Dù cho dâng cả một đời,

Cũng không đền đáp được người sanh ta”.

Mẹ ơi! Chỉ có mẹ là người duy nhất cho chúng con một chân tình mà trong thế gian này chúng con còn tìm đâu cho có. Chỉ có mẹ là người ban cho chúng con những gì cần có trong cuộc đời này. Mẹ không chỉ lo cho con trong hiện tại mà còn lo cho đến khi con vững chân mạnh cánh bay vào khung trời xa lạ. Con bất hiếu chưa đền đáp được thâm ân cao cả tợ biển trời của mẹ mà sao mẹ vội vã bỏ con lại một mình, bơ vơ giữa tuổi đời không nơi nương tựa, trong cái hiểm ác của cuộc đời. Nhưng định luật vô thường, có vui thì phải có buồn, có hợp tức có tan.

Ngày nay, chúng con đã khôn lớn theo sự phát triển của dòng đời thì con mới biết được thế nào là tình thương của mẹ thì mẹ đã rời bỏ cuộc đời đi vào thế giới vô ưu. Nhưng hỡi ơi! Mẹ đâu còn nữa để chúng con thương, chúng con nhớ, chúng con phụng dưỡng, tôn thờ. Thật là: “Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng, con muốn nuôi cha mẹ mà cha mẹ không còn”. Cổ Đức dạy rằng: “Cây có cội mới trổ cành xanh lá/ Nước có nguồn mới bủa khắp rạch sông”. Khi mẹ còn chúng con không tròn đạo hiếu để mẹ đi rồi thì hối tiếc quá muộn màng. Thế sự vô thường, thân người giả tạm, nay có mai không đổi dời mau chóng khác nào như bọt nước ghềnh trong giấc mộng, nhưng chúng con đang sống trong vòng đối đãi tương sinh.

Vả lại, với bổn phận làm con, làm sao chúng con quên được hình ảnh dịu hiền của từ mẫu, người đã từng chịu đựng khổ đau, vất vả nhọc nhằn dãi nắng dầm sương, che chở bảo bọc cho các con từ khi mới lọt lòng cho đến ngày khôn lớn. Người đã từng ấp ủ cho chúng con những trời đông giá rét và cũng quạt mát cho con trong những cơn nóng bức chói chang của những buổi trưa hè. Nhưng chúng con vì tội nghiệp quá sâu, chướng duyên quá nặng, tình ý buông lung khiến cho cha mẹ cực khổ khi nuôi nấng rồi lại bao ưu phiền khổ nhọc khi tuổi già xế bóng. Trước lời ăn tiếng nói thiếu lễ độ, cách cư xử mất cả tôn ti, con đã làm cho mẹ bao lần phải khóc.

Giờ con mới biết: Mất mẹ là trống trải hoang vu, là nỗi bơ vơ cô độc nhất. Tuy chúng con đã khoác áo nâu sồng nhưng lòng vẫn thương nhớ tình của mẹ ban cho con trong những ngày xa xưa mà con không bao giờ quên được. Hỡi những ai là người con của mẹ thì xin hãy đừng làm cho mẹ khóc dù chỉ một lần! Khi mẹ sanh tiền chúng con theo thói sự vô minh, dòng đời tạp nhiễm không nhận ra nẻo chánh đường tà. Thì hôm nay, nhân ngày Đại Lễ Vu Lan, là một người con hiếu đạo, chúng ta mỗi người hãy hướng về ông bà, cha mẹ từ nhiều đời vô thỉ cho đến nay, cầu nguyện chư Phật và nhờ thần lực của mười phương chư Phật gia hộ được siêu sanh Phật quốc. Đó cũng là một cách để tỏ lòng hiếu đạo. Những tiếng hát, những hồi chuông báo hiếu đã ngân vang, xin quý vị hãy nhìn lên Đức Thế Tôn, nhìn thẳng vào bóng mẹ hiền và hãnh diện, tự chọn cho mình một cành hoa hồng trắng mà cài lên chiếc áo Vu Lan - đây là chiếc áo Vu Lan cánh hoa tưởng mẹ.

Tất cả hãy một lần phủ phục ăn năn những lỗi lầm đã gây thương tích trong tim mẹ, đã một lần làm mắt mẹ sầu vơi. Những người con diễm phúc hơn thì hôm nay, mẹ cài cho con bông hồng màu đỏ thắm để con hãnh diện, sung sướng, tự hào rằng mình đang còn mẹ và đang được chăm sóc mẹ.

Làm sao tìm lại được dư hương của ngày cũ, mang bao hình ảnh đẹp của mẹ! Tất cả chỉ còn là hoài vọng trong ký ức mênh mông. Để thấy rõ trong các kinh Phật đề cập đến ân cha nghĩa mẹ, tiêu biểu nhất là kinh Vu Lan Bồn. Kinh này xương minh tấm gương báo hiếu rất đặc biệt của Tôn giả Mục Kiền Liên, một điển hình mà hàng Phật tử phải lấy đó làm gương.

Chúng ta may mắn được làm người con Thích Tử của Như Lai, Phật là đấng Giác ngộ tối thượng, lòng từ bi của Ngài không giới hạn, chúng ta tin diệu pháp của Phật là chiếc thuyền từ vớt kẻ trầm luân. Chúng ta tin Tăng là đoàn thể sống hòa hợp, là trái ngọt cây lành trong mảnh vườn nhân thế. Chúng ta tin tịnh Giới của Phật là áo giáp để ngăn ngừa những mũi tên độc của ma quân phiền não. Chúng ta tin sự bố thí, cúng dường là đám ruộng tốt lành cho kẻ bần cùng. Với những niềm tin đó, chúng ta có thể phát tâm cao cả, vận dụng một lòng chí thành gieo xuống phước điền nhân ngày Vu Lan Báo Hiếu để hồi hướng công đức, báo đáp công ơn trời biển của cha mẹ trong nhiều đời nhiều kiếp. Nguyện cầu cho cha mẹ trong quá khứ nương nhờ uy lực gia hộ của Tam Bảo, vĩnh viễn thoát khỏi cảnh trầm luân, thường hằng an ủi nơi cõi Tịnh. Nguyện cầu cho cha mẹ cùng lục thân quyến thuộc hiện tiền đạo tâm kiên cố, phước huệ tăng long. Nguyện cầu cho thế giới thanh bình và muôn loại tánh linh đồng triêm lợi lạc.