Yasa là con của một nhà triệu phú ở thành Benares thời đức Thế tôn tại thế. Đền đài, của cải, gia nhân nguy nga, giàu bậc nhất. Anh ta sống sung sướng - xa hoa, yến tiệc vui cùng ca nương, rượu quý, bạn giàu,… thế nhưng anh ta luôn kêu gào thống thiết “thống khổ thay cho tôi, đọa đày thay cho tôi!”. Không ở lại vui đùa nữa, Yasa thả bộ ra vườn, nhìn cây cảnh, chim công, sếu, đà điểu, nai nhởn nhơ vui tắm nắng và nghe chim họa mi hót, anh thấy lòng thư thái nhẹ nhàng. Bỗng có hai vị thương gia đến, họ báo tin: Đấng Giác ngộ đang ở cội cây Rajayalin, gần vườn Isipatama.

Sáng sớm hôm sau, Yasa nhìn đám kỹ nữ mặt nhòe nhoẹt phấn son, nằm la liệt. Anh nhờm gớm muốn nôn làm sao! Ấy vậy mà bấy lâu nay nó trói buộc anh, thật là:

“Đồ lư nhất đại cơ bì xú

Ám đạo nhân trường bất dụng dao.”

Ngày nào anh cũng tiếp xúc với họ, phải đâu anh là hiện thân của thiện tài, phải đâu anh đã được tu để:

“Chấp thủ bảo thân tâm nguyệt tịnh

Vân thần tiếp thiệt giới châu viên”

Các cô gái này buổi sáng mỹ miều, lả lơi như cánh hoa khoe sắc; bây giờ như bọc thịt thối, nhìn cảnh tượng ấy, anh đau buốt trước cái giả tạm; bật khóc “sao tôi bị đọa đày thế này, sao tôi bị thống khổ thế này” .Yasa bỏ ra đi, đi mãi tiến về nơi chư Thiên đọa xứ, nơi Đức Phật đang kinh hành. Thấy Yasa đang tiến lại gần, đức Phật ngồi lại và gọi chàng:

- Hỡi Yasa, nơi đây không thống khổ, nơi đây không đọa đày, hãy đến đây Yasa! Như Lai sẽ nói cho con nghe.

Đức phật giảng hạnh bố thí, giữ gìn giới thể, thấy rõ tai hại của lợi dưỡng nhục dục, thấy rõ phước báu của xuất gia sống phạm hạnh. Chỉ nghe bấy nhiêu mà tự thân Yasa hâm hấp nóng lên, từ cột sống chạy dọc lên đỉnh đầu như có một luồng điện đốt, lửa âm ấp trong thân tựa hồ lửa nằm trong tảng đá chìm dưới dòng sông nước phủ lạnh, nay Đức thế tôn khơi mạch nhen lên đóm lửa ấy.

Yasa thấy sợi dây ái dục từ cha mẹ, vợ, bạn bè, thê thiếp, tiền của, lâu đài bấy lâu nó cột chặt mình, từ thời xa xôi, “thập triền, thập sử, lục căn, lục trần vọng tác vô biên chi tội”

Tiếp đến Đức phật giảng chơn lý Tứ diệu đế. Như lai có hiện hữu hay không thì chân lý này vẫn vĩnh cửu bất di bất dịch:

- Đây là khổ, khổ con đã tạo

- Đây là nguyên nhân của khổ con phải thấy

- Đây là chấm dứt đau khổ con phải chứng

- Đây là con đường để đi đến giải thoát (Niết bàn)

Như được truyền ánh sáng từ đuốc tuệ Như Lai, như thác nước được khai thông mạng mạch. Yasa đắc Tu đà hoàn. Không phải bây giờ mà từ lúc sống ở nhà, trước cái xa hoa trác táng. Anh đã rời bỏ bạn bè ra ngoài đại sảnh, thả hồn theo làn gió mát, lắng nghe hơi thở hòa quyện theo tiếng nước róc rách, con ong, cái kiến, dòng suối, cánh hoa… vô tình pháp đã huân tập trong tiềm thức của Yasa chơn lý tịch tịnh, giờ Thế Tôn đã khai thông và Yasa nhanh chóng xả ly phiền não không còn thấy đọa đày thống khổ.

Mẹ của Yasa là người đầu tiên thấy sự vắng mặt của con trai, bà báo cho chồng. Ông triệu phú huy động gia nhân tìm kiếm khắp nơi, chính ông phát hiện dấu chân đôi giày bằng vàng của Yasa, ông đi theo đến Isipatama, gặp Phật được nghe pháp và:

- Một người cư sĩ cũng có thể sống cao đẹp thích ứng với giáo pháp và đạt quả thánh bằng 5 giới.

Phật là đấng GIÁC NGỘ, là đuốc tuệ soi sáng.

Pháp là nước tịnh tẩy sạch, ngăn ngừa tội lỗi, là phương pháp tu hành.

Tăng là người mang nước tịnh, lái thuyền đưa ta qua bờ an lạc.

Nhà triệu phú hoan hỉ, không còn lòng mong tìm con trai như lúc ra đi nữa, ông cung kính đảnh lễ:

Buddhath saranath gacchani

Dhammath saranath gacchani

Sanghath saranath gacchani

- Từ nay đến giờ phút cuối cùng của cuộc đời con, con xin nương tựa Tam Bảo.

Trong lúc nghe Phật giảng pháp cho cha, Yasa điều phục tâm thức nổ lực dứt trừ phiền não. Nhận thức mình đã sanh vào nhà Như Lai, sống phạm hạnh như ngó sen vừa bắn phụt ra khỏi đống bùn sình. Bây giờ gia đình, cha, mẹ..... không còn là sợi dây cáp ràng buộc với Yasa nữa. Phiền não duyên sinh thì cũng có duyên diệt. Một khi anh đã thấy ái dục đó không trói được anh thì nỗi thống khổ đọa đày có còn đâu! Quả vị A la hán (ứng cúng, phá ác, vô sanh) Yasa đã chứng. Anh xin Phật làm lễ xuất gia, hôm sau cùng 5 vị Tỳ kheo Kiều Trần Như về nhà thọ trai, do ông triệu phú thỉnh mời. Nhờ đó mẹ, vợ anh cũng được qui y Tam Bảo, 4 người bạn thân của anh cũng xuất gia.

Đôi giày bằng vàng, thứ báu của thế gian tục luỵ đã được Yasa cởi bỏ, gia đình thân tộc phú quý ở thế gian, anh đã xả ly. Từ tục chuyển hóa thanh - chơn thường, chơn ngã. Từ thống khổ chuyển sang an lạc, qua quá trình tu tập.

Người cư sĩ cha, mẹ, vợ đã nương vào 5 giới của Phật đã sống an lành. Sau này nhiều vị cư sĩ tu đạt quả Thánh như:

Vua Tịnh Phạn đắc A la hán.

Thợ đốt lò Gatikama đắc A la hán.

Nahanama đắc Tu đà hoàn.

Cấp Cô Độc đắc Tư đà hoàn.

Có nhiều vị sau này như vua A dục, vua Canisacca.

Ở Việt Nam chúng ta có vua Lý Thái Tổ, Lý Thần Tông, Trần Thái Tông, Trần Nhân tông, chúa Nguyễn Phúc Chu, Nguyên phi Ỷ Lan, Thái hậu Dương Vân Nga...

Hôm nay chúng ta sống trong thời mạt pháp còn được may mắn có chư Tăng hoằng pháp. Mong sao thanh thiếu niên con nhà quyền thế, giàu có, đủ duyên đến học giáo lý để chuyển hóa thân tâm, chuyển hóa cuộc đời đem lại an vui hạnh phúc cho nhân loại.