Một thời di trú

Tác giả: Tôn Nữ Thanh Yên

Khi ñaát nöôùc hoøa bình thoáng nhaát, neàn kinh teá thôøi haäu chieán chöa theå vöôn vai ñöùng daäy, caû nöôùc soáng trong tình traïng ngheøo naøn kham khoå. Chính trong thôøi kyø aáy, cuoäc ñôøi coøn non treû cuûa toâi ñaõ coù moät böôùc ngoaët: laàn ñaàu tieân toâi doïn ñeán nôi ôû khaùc vì kinh teá gia ñình.

Vôùi lyù do tìm phöông keá sinh nhai cho moät gia ñình ñoâng ñuùc, meï toâi doïn ñeán nôi naøy, ñem theo toâi khi aáy vöøa troøn tuoåi traêng. Toâi coøn nhôù, trong tay voûn veïn moät gioû xaùch ñöïng quaàn aùo, böôùc vaøo boán beà töôøng beâ toâng coát theùp, moät caûm giaùc huït haãng laïnh leûo khieán loøng toâi chôi vôi. Toâi vöøa rôøi ngoâi nhaø coù caây xanh boùng maùt, coù maùi ngoùi ñoû töôøng voâi vaøng, coù gioïng noùi cöôøi cuûa ba vaø caùc anh chò em toâi, ñeán ñaây laëng leõ… Meï toâi traán an: “Roài meï con mình seõ quen vôùi choã naøy thoâi…”

Nôi ôû môùi chæ laø moät kiosque hai taàng, maùi baèng, vuoâng vöùc nhö hai hoäp dieâm choàng leân nhau, naèm ôû rìa moät ngaõ ba reû vaøo moät ngoâi chôï nhoû. Kiosque naøy laø moät phaàn taøi saûn cuûa Ni vieän Dieäu Quang - maø theo lôøi cuûa coá sö baø Thích Nöõ Chaùnh Löôïng, khi aáy vaãn ñöôïc quen goïi laø “ni sö quaûn lyù” - thì phaàn ñaát laø do moät nhaø thaàu khoaùn xaây döïng hai cô sôû giaùo duïc laø tröôøng Boà Ñeà Vónh Thaùi vaø kyù nhi vieän Kieàu Ñaøm. Sau ngaøy giaûi phoùng, hai cô sôû noùi treân ñaõ ñöôïc Ni vieän Dieäu Quang giao quyeàn quaûn lyù cho Nhaø nöôùc; caùi kiosque thì ñoùng cöûa gaøi then cho ñeán khi sö baø Hoàng AÂn, giaùm vieän Ni vieän Dieäu Quang, hoäi yù cuøng ñaïi chuùng, cho pheùp meï toâi doïn ñeán möu sinh… Vôùi dieän tích khieâm toán cuûa moät khuoân ñaát vuoâng vaén, caùi kiosque - nay taïm goïi laø caên nhaø, caùch bieät vôùi nhöõng caên nhaø chung quanh baèng nhöõng loái ñi, boán beà roäng thoaùng, neân troâng noù gioáng nhö moät chieác naám ngoä nghónh moïc leân trô troïi. Caùc coâng trình phuï ñeàu nhoû, vöøa veïn cho neáp sinh hoaït cuûa moät tieåu thöông. Caùi thang baéc leân gaùc cuõng nhoû, töøng thanh goã maûnh mai gheùp laïi theo moät chieàu doác nghieâng vöøa phaûi vôùi dieän tích moät goùc nhaø. Caû caùi gieáng naèm ngoaøi böùc töôøng beân traùi caên nhaø cuõng nhoû, chæ vöøa ñuû choã cho hai ngöôøi ñöùng xaùch nöôùc cuøng luùc. Gieáng nhoû nhöng raát saâu, nöôùc thaät trong vaø ngoït.

Saùng saùng, toâi môû roäng hai caùnh cöûa saét, phuï giuùp meï doïn haøng. Meï toâi nhaän caùc moùn xì daàu, töông chao, nhang traàm cuûa caùc chuøa vaø caùc saûn phaåm nhoâm nhöïa gia duïng veà baùn leû. Tröôùc maët nhaø, nhöõng ngöôøi buoân gaùnh baùn böng baøy ra nhöõng haøng rau nhaø, traùi vöôøn, caûnh mua baùn thaät eo seøo. Ngöôïc laïi, cöûa haøng noâng saûn thöïc phaåm cuûa ngaønh thöông nghieäp naèm phía beân phaûi nhaø toâi thì xoâ boà huyeân naùo töø saùng sôùm (luùc xe trung taûi chôû thòt veà) ñeán xeá chieàu. Ngöôøi ta caàm tem phieáu trong tay, ñöùng xeáp haøng chôø ñeán löôït mình ñöôïc mua. Muoán mua ñöôïc thòt ngon, rau quaû töôi toát thì phaûi chen laán, giaønh giöït, caõi coï, thaäm chí caû aåu ñaõ! Meï toâi thöôøng cheùp mieäng thôû daøi khi nhìn caûnh khoå vì mieáng aên, vì quyeàn lôïi aáy. Chôï nhoû, ngöôøi thöa, chæ baùn ñöôïc buoåi saùng neân ñeán xeá tröa, meï con toâi laïi doïn haøng ñoùng cöûa. AÊn böõa toái xong, hai meï con leân gaùc. Khoâng coù nhöõng tieän nghi vaät chaát ñeå giaûi trí, meï vaø toâi laáy nhöõng cuoán saùch cuõ hoaëc saùch möôïn ñöôïc ñeå laøm baïn. Meï toâi keå cho toâi nghe nhieàu chuyeän ñôøi chuyeän ngöôøi, coù khi cao höùng meï toâi ca haùt nhöõng baûn tình ca thôøi tieàn chieán, hoaëc thænh thoaûng laïi ngaâm nga nhöõng vaàn thô do mình saùng taùc…


Hoàng aân Ni vieän Dieäu Quang,

Caûm thöông taèm nhaû tô vaøng cho daâu.

Tu nhaø naêm maáy tuoåi ñaàu

Leõ huyeàn sao ñaït thaâm saâu beán bôø!

Chöø nöông caûnh chôï soáng hôø,

Thöû xem nhaãn nhuïc coøn chôø nhöõng chi?

Nieát baøn - Ñòa nguïc baát ly,

Ngoaøi trong caùnh cöûa coù gì ñaâu xa.

Môû: thöông caûnh loaïn Ta baø,

Kheùp: taâm tònh laïi aáy laø Chôn khoâng…


Vôùi taâm nieäm aáy, meï toâi daàn bieán caùi nôi cö nguï beù nhoû tueành toaøng naøy thaønh choán an truù cho thaân theå vaø taâm linh. Toâi theo meï, soáng vôùi meï vaø phaàn naøo ñaõ chòu aûnh höôûng cuûa ñôøi soáng aáy. Moãi saùng sôùm, meï toâi tuïng phaåm Phoå Moân; moãi toái laïi tuïng kinh A Di Ñaø. Hoài chuoâng nhòp moû thanh thoaùt, gioïng tuïng nieäm cuûa meï hoøa quyeän thaønh aâm ñieäu quen thuoäc vaø thaân thöông, thaám daàn vaøo taâm thöùc toâi moät nieàm tín ngöôõng.

Caên gaùc nhoû nhöng thoaùng ñaõng vôùi moãi beà töôøng troå moät cöûa soå vaø coù moät cöûa ra vaøo troå ra höôùng Baéc. Caùc khuoân cöûa soå roäng môû suoát ngaøy vaø ñeâm, gioù cöù thoaûi maùi ra vaøo. Giaác nguû cuûa meï con toâi ñöôïc ru eâm baèng nhöõng caùnh quaït thieân nhieân, haøo phoùng vaø aân caàn. Vaøo muøa möa baõo, cöûa neûo ñoùng kín, vaãn nghe tieáng gioù ruù rít aàm aøo, vaãn thaáy hôi laïnh len loûi vaøo nhöõng keû laù saùch. Meï con toâi phaûi daùn giaáy bòt kín caùc caùnh cöûa. Muøa laïnh ñi qua, lôùp giaáy ñöôïc boùc ra vaø caùc caùnh cöûa laïi môû toang ñoùn naéng aám gioù laønh. Bao boïc quanh caên gaùc laø moät voøng haønh lang coù lan can troå chaán song, trong gioáng moät voøng töôøng raøo thaáp vaø giaûn dò.

Cöù töôûng cuoäc di truù chæ laø giai ñoaïn taïm thôøi, naøo deø nôi naøy ñaõ thaønh choán thöôøng truù. Hai meï con toâi ñaêng kyù hoä khaåu theo ñòa chæ caên nhaø; ñeán khi cô quan nhaø ñaát naém quyeàn quaûn lyù caên nhaø thì meï con toâi ñöôïc thueâ nhaø ôû theo dieän hoä daân löu cö. Buoân baùn ñöôïc vaøi naêm, meï toâi phaûi deïp haøng vì lôïi nhuaän khoâng nhieàu, thueá maù cao. Toâi vaøo ñôøi vôùi coâng vieäc ôû caùc toå hôïp saûn xuaát tieåu thuû coâng nghieäp. Caên nhaø nhoû naèm ven chôï chæ coøn chöùc naêng ñôn thuaàn laø choã ôû. Thænh thoaûng, ba vaø caùc anh chò em cuûa toâi thay nhau “leân thaêm hai meï con”. Nhöõng ngaøy leã Teát, dòp kyû nieäm naøo ñoù cuûa gia ñình, hai meï con laïi naáu nöôùng baøy doïn cho moät cuoäc sum hoïp. Baïn beø, baø con cuûa meï toâi töø ñaâu cuõng tìm ñeán, haøn huyeân bao chuyeän vui buoàn, vinh nhuïc cuoäc ñôøi. Coù ngöôøi ôû laïi nghæ tröa, thöùc daäy taám taéc: “Gioù maùt quaù, nguû thaät ngon giaác”.

Nhöõng khi tha thaån quanh voøng haønh lang, toâi nhaän ra mình ñaõ coù moät coõi “tònh ñoä” nhoû beù. Nôi haønh lang naøy, toâi ñaõ laåm nhaåm nhöõng baøi oân taäp thôøi trung hoïc vaø laåm nhaåm hoïc thuoäc kinh A Di Ñaø. Nôi haønh lang naøy, toâi ñöùng töïa chôø gioù hong khoâ laøn toùc thoaûng höông boà keát. Nôi haønh lang naøy, toâi ñaõ nghe lôøi toû tình ñaàu tieân vaøo moät toái coù möa bay laát phaát. Cuõng töø nôi naøy, toâi ngaém traêng sao, mô moäng laõng ñaõng vôùi nhöõng yù töôûng, vaø nhöõng baøi thô ñaàu ñôøi ñaõ hình thaønh.

Nôi em ôû boán phöông taùm höôùng

Gioù loàng vaøo roài gioù laïi loäng ra…

Vôùi con maét ngöôøi ngheä só, moät anh baïn nhaø thô cuûa toâi ñaõ nhìn thaáy neùt gì raát rieâng vaø ñaõ thi vò hoùa caùi nôi cö nguï nhoû beù, xoaøng xænh cuûa toâi… Thaùng thaùng naêm naêm troâi qua, caùi caên nhaø ñaõ phaûi nhieàu laàn söûa chöõa nhöõng choã hö haïi, nhöng nhìn laïi noù vaãn laø chieác naám ngoä nghónh, khoâng cao leân khoâng nôû ra chuùt naøo. Quanh xoùm laïi coù nhieàu bieán ñoåi. Ngöôøi ta laán chieám caùc loái ñi ñeå côi nôùi theâm dieän tích nhaø ôû. Nhöõng caên nhaø laàu hai, ba taàng ñua nhau moïc leân, caûn ñöôøng nhöõng ngoïn gioù ñeán vôùi caên gaùc nhoû. Tai haïi nhaát laø moät loø moå traùi pheùp ngang nhieân môû ra ôû nhaø ñoái dieän, haønh haï heä thaàn kinh - tim maïch voán nhaïy caûm cuûa hai meï con toâi. Ñeâm khoâng coøn yeân tónh, ngaøy khoâng coøn trong laønh. Hai meï con an uûi, nhaéc nhôû nhau “kheùp cöûa, kheùp taâm” laïi ñeå chòu ñöïng, nhaãn nhuïc maø ñoái caûnh vôùi moät caûnh giôùi ñòa nguïc hieän baøy tröôùc maét! Moãi ñeâm veà saùng, khi nghe tieáng keâu roáng ñau ñôùn kinh hoaøng cuûa loaøi suùc sanh bò gieát moå, meï toâi vaø toâi ñeàu thaàm nieäm chuù Vaõng sanh, caàu cho oan hoàn cuûa chuùng. Suoát hôn moät naêm trôøi, hai meï con khoâng aên caùc moùn cheá bieán töø caùc loaøi gia suùc, gia caàm... Chòu ñöïng nhaãn nhuïc moät thôøi gian, meï toâi quyeát ñònh trôû veà nhaø cuõ, luùc naøy ñaõ vaéng boùng ba toâi vaø thöa daàn caùc anh caùc chò.

Roøng raõ hai möôi moát naêm gaén boù vôùi moät nôi ôû, deã gì khoâng chaïnh loøng khi rôøi xa noù? Ngaøy hoâm aáy, toâi böôùc chaäm leân töøng böïc thang goã, caûm nhaän caùi oïp eïp moõi moøn cuûa noù. Toâi böôùc quanh haønh lang moät voøng vôùi taâm traïng baâng khuaâng khoù taû. Toâi chuaån bò moät cuoäc di truù môùi nhöng taâm hoàn vaán vít ôû laïi nôi naøy, duø bieát nôi ôû môùi bieät laäp, yeân tónh, coù theå taïo laäp moät coõi Tònh ñoä. Roài, toâi ñoùng chaët töøng caùnh cöûa laïi, loøng thì thaàm: Thoâi, chaøo nheù nhöõng ngoïn gioù. Thoâi, chaøo nheù, nhaø ôi!


Trang Ảnh

Pháp Âm

Thống kê

Hiện có 4 khách đang trực tuyến

38

2944

92211

 

Âm lịch

Copyright @ 2009-2010 Chùa Kỳ Viên Trung Nghĩa
132 Sinh Trung, Nha Trang, Khánh Hòa, Việt Nam
Điện thoại: +84.58.3827197; 3500252
Cố Vấn: Hòa Thượng Thích Trí Viên | Biên Tập: ĐĐ. Thích Huệ Pháp
Thư điện tử xin gởi về: huephap@gmail.com
Ghi rõ địa chỉ nguồn "kyvientrungnghia.com" khi đăng lại từ trang web này