Mẹ là một đề tài muôn thuở, chúng ta có viết nhiều viết mãi cũng không bao giờ có đoạn kết vì tình mẹ là bao la, tình mẹ là biển cả mà đã là đại dương mênh mông thì không thể xác định được điểm đến. Cũng vậy, trong câu chuyện cổ tích của Andersen kể về một bà mẹ như sau:

…Bà mẹ tội nghiệp vùng chạy ra ngoài, miệng gọi con. Bên ngoài trời tối, có một bà cụ mặc áo dài đen đang ngồi giữa đống tuyết, bảo bà:

- Tôi thấy Thần chết vào nhà chị, lão ta mang con chị đi rồi. Lão ta chạy nhanh hơn gió và chẳng bao giờ trả lại những thứ đã cướp đi.

Bà mẹ khẩn cầu:

- Xin cụ chỉ đường tôi, tôi sẽ đuổi kịp.

- Nhưng trước hết chị phải hát cho ta nghe tất cả bài hát ru của chị. Ta là Thần đêm tối, ta đã nghe chị hát rất nhiều và ta thích những bài ru con của chị.

Bà hát xong, thần chỉ đường và bà tiếp tục đi. Đến một ngã ba đường, bà phân vân không biết rẽ lối nào. Nơi đó có những bụi gai trơ trụi, băng đóng khắp cành, bà hỏi thăm:

- Có thấy Thần chết mang con tôi qua đây không?

- Có. Nhưng nếu muốn tôi chỉ đường, bà phải ủ tôi vào lòng để sưởi ấm. Tôi đang rét cóng đây.

Bà mẹ ôm ghì bụi gai vào ngực, cành gai nhọn đâm vào da thịt, máu nhỏ từng giọt đậm. Được truyền sức nóng của bà, những cây gai đâm chồi nảy lộc và trổ hoa ngay giữa đêm giá rét. Sau đó bụi gai chỉ đường cho bà mẹ. Đến một cái hồ lớn chắn ngang đường, không có thuyền bè, nước hồ đóng băng mỏng không thể bước lên hồ, lòng hồ sâu không lội qua được. Không cách nào hơn, bà quỳ xuống toan uống cạn nước trong hồ, tuy biết rằng đó là một việc quá sức con người. Hồ bảo bà:

- Không, không làm thế được đâu! Ta thương lượng với nhau thì hơn. Tôi rất thích ngọc trai, mà đôi mắt bà là những hạt ngọc trai trong suốt. Hãy cho tôi đôi mắt, tôi sẽ đưa bà đến tận nhà ươm cây, nơi thần chết vun trồng các cây hoa. Mỗi cây là một kiếp người.

Bà mẹ kêu lên:

- Tôi không tiếc gì để tìm thấy con tôi.

Bà khóc, nước mắt tuôn tầm tã đến nỗi đôi mắt bà theo dòng lệ rơi xuống đáy hồ và hóa thành hai hòn ngọc. Thế là hồ nâng bổng bà lên, đưa đến một ngôi nhà kỳ diệu. Không thấy được gì vì đôi mắt không còn, bà hỏi:

- Tìm đâu cho thấy Thần chết và con tôi?

Bà già giữ vườn của Thần chết bảo:

- Trong vườn này có nhiều cây và hoa, chúng chẳng có gì khác thường, nhưng mỗi cây đều có một trái tim và trái tim ấy đập hẳn hoi. Có thể bà sẽ tìm thấy cái cây của con bà, nhờ nhận ra nhịp đập của nó. Nhưng muốn vào vườn bà phải trả ơn cho tôi.

Bà mẹ tội nghiệp than thở:

- Tôi chẳng còn có gì để cho nữa!

- Bà có thể cho tôi mớ tóc dài đen nhánh của bà. Bộ tóc ấy đẹp lắm, tôi đổi cho bà bộ tóc bạc của tôi.

Hai người trao đổi tóc cho nhau, bà mẹ bước vào vườn. Có bao nhiêu là cây hoa, có cây mảnh dẻ yếu ớt, có cây mập mạnh… Bà cúi rạp xuống từng cây tìm đến tận từng gốc nhỏ nhất, lắng nghe nhịp đập từng trái tim của chúng và giữa muôn ngàn trái tim ấy bà nhận ra tiếng đập của trái tim đứa con mình. Bà reo lên, đưa tay về phía một cây nhỏ bé màu lam dáng ốm yếu. Bà già ngăn lại:

- Chớ đụng vào hoa. Cứ chờ ở đây, Thần chết sẽ về, đừng cho thần nhổ cây hoa nào. Cứ dọa là bà sẽ nhổ hết cây cỏ ở quanh đây, Thần chết sẽ sợ vì thần chịu trách nhiệm về chúng.

Ngay lúc đó một cơn gió lạnh buốt nổi lên, Thần chết về đến hỏi:

- Sao ngươi lại có thể tìm được đường đến tận nơi đây, mà lại đến trước cả ta nữa?

- Tôi là mẹ - Bà mẹ vòng đôi tay che chở cho cây hoa không cho Thần chết đụng đến và van xin:

- Trả con cho tôi. Đồng thời mỗi tay bà túm lấy một bông hoa gần đấy và thét lên:

- Nếu tuyệt vọng tôi sẽ nhổ hết hoa ở đây.

Thần chết bảo:

- Chớ có đụng vào. Ngươi muốn làm cho một bà mẹ khác đau khổ hay sao?

- Người mẹ khác! - Bà mẹ đau thương buông hai bông hoa ra.

Thần chết nói thêm:

- Đây là đôi mắt của ngươi, thấy chúng lóng lánh sáng ngời dưới đáy hồ ta đã vớt lên. Hãy lấy lại đi và hãy nhìn xuống lòng giếng gần đây, ngươi sẽ thấy số phận của hai bông hoa, một trong hai bông hoa ấy là tương lai của con ngươi, nhưng ta không tiết lộ hơn nữa.

Bà mẹ nhìn xuống giếng, bà thấy từ một bông hoa ánh lên niềm vui hạnh phúc, còn cuộc đời của bông hoa kia là trầm luân khổ ải. Diễm phúc hay bất hạnh là kiếp của hoa, cũng là kiếp của người. Bà không biết về con mình thế nào nên cuối cùng đã thôi không đòi con lại nữa…

Qua câu chuyện trên của Andersen cho thấy nội dung mang đầy hàm ý sâu xa về tình thương không bờ bến của mẹ, bà mẹ trong câu chuyện đã bất chấp hy sinh tất cả để cứu con mình cho dù tánh mạng của bà có thế nào đi nữa. Mặc dù tác giả hơi ví von câu chuyện quá sự thật ở chỗ bà mẹ khóc đến nỗi đôi mắt theo dòng lệ rơi xuống lòng hồ, nhưng tác giả đã mượn điều đó cái chính là để nói lên tình mẹ thương con vô hạn không gì sánh bằng, không ngại hiểm nguy miễn sao cứu được con mình thì điều gì bà cũng dám đánh đổi.

Như vậy, không những chỉ có chuyện cổ tích nước ngoài mới nói về tình yêu thương của mẹ mà còn có cả biết bao nhiêu tác phẩm tác giả trong kho tàng văn học Việt Nam đã viết về mẹ, hình ảnh người mẹ tảo tần nuôi con không quản khó nhọc, mẹ như thân cò lặn lội bờ sông qua câu thơ:

“Con cò lặn lội bờ sông,

 Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non.”

Rồi đến hình ảnh:

“Quanh năm buôn bán ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng,

Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.”

Nhà thơ Tú Xương đã viết lên những câu thơ ấy, nhằm tôn vinh hình ảnh người phụ nữ Việt Nam chịu thương chịu khó, vì thương chồng thương con nên họ không ngần ngại sớm hôm, không nề hà gian lao cực khổ chỉ mong sao mang lại niềm vui và hạnh phúc cho chồng và con. Hình ảnh người mẹ trong câu chuyện chị Dậu trong tác phẩm Tắt Đèn của Ngô Tất Tố - nhà rất nghèo chị phải đi làm thuê cho lão Lý Trưởng, rồi đi làm vú nuôi cho nhà Mụ Cửu Xung, công việc hàng ngày của chị là phải vắt sữa của mình để cho một cụ già 80 tuổi uống… Cuộc đời chị Dậu trải qua biết bao nhiêu cay đắng và tủi nhục, nhưng chị vẫn cắn răng chịu đựng chỉ mong sao kiếm tiền để nuôi chồng nuôi con.

Như thế đó, hình ảnh người phụ nữ hay nói khác hơn là hình ảnh bà mẹ trong các câu chuyện, trong thơ ca có thể nói đã đi sâu vào lòng người đọc, không ai không khỏi nói về những hình ảnh này khi viết về mẹ.

Bước qua hình ảnh bà mẹ trong câu chuyện cổ tích và hãy trở về với hình ảnh bà mẹ Việt Nam ở đời sống bình thường thì sao? Có bà mẹ nào thương con mình khóc đến nổi để đôi mắt theo dòng lệ rơi ra ngoài không? Hay có bà mẹ nào ôm bụi gai vào lòng cho đến máu chảy không? v.v… đó chỉ là những từ hoán dụ để nói lên tình thương dạt dào của mẹ quá thiêng liêng không cùng tận, với bà mẹ ở thế gian cũng thế cũng hi sinh tất cả vì chồng vì con, cho dù mưa giông cho dù nắng cháy bà mẹ vẫn không màng, quanh năm mua gánh bán bưng kiếm từng đồng để mua gạo nuôi con, hình ảnh người mẹ thức giấc từ tờ mờ sớm khi mọi người còn trong giấc ngủ say, quảy gánh hàng rong xuống chợ, tiếng rao còn khắc khoải trong đêm khuya tĩnh mịch… có ai biết không? Đó là chưa nói đến trời trở cơn mưa giông, hay những ngày giá rét, với sức chịu đựng của một người phụ nữ thì làm sao mà chịu đựng nỗi với những khi thời tiết khắc nghiệt như thế, nhưng không, tất cả vì tình thương mà bà mẹ dành cho chồng, cho con làm nên sức mạnh và tinh thần vượt qua mọi khổ nhọc, có như thế mới biết:

“Đời lao nhọc một kiếp người gian khổ,

Mẹ vì con lận đận tháng năm trường”.

Hình ảnh người mẹ trong thơ ca Việt Nam nói riêng và trong cuộc sống hiện tại nói chung thật cao quý và thiêng liêng! Mỗi người trong chúng ta hãy yêu thương kính trọng cha mẹ, không nên làm bất cứ điều gì cho cha mẹ buồn khổ dù là nhỏ nhất, hãy quan tâm chăm sóc cha mẹ từng ngày. Là người con Phật chúng ta không chỉ đáp đền công ơn cha mẹ bằng vật chất mà còn cả về mặt tinh thần đó là giúp cho cha mẹ biết quý kính Tam Bảo, biết tụng kinh niệm Phật, ăn chay, làm việc công đức… khi cha mẹ quá vãng chúng ta hãy một lòng thành tâm tụng kinh, bái sám cầu cho cha mẹ sớm được vãng sanh, làm nhiều việc thiện, công quả, giúp đỡ người già, người nghèo khó… có như thế hầu mong báo hiếu, đáp đền công ơn cha mẹ trong muôn một.