Tôi có nhiều buổi giảng pháp cho cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Trong nhiều buổi giảng đó, khi nhìn xuống thính chúng, tôi quan sát thấy một người đàn ông ngoại quốc, ngồi trên một chiếc ghế gỗ trong góc nhỏ khiêm tốn ở giảng đường, thể hiện sự chăm chú cao độ, niềm hân hoan luôn nở trên khuôn mặt. Và ông ta cứ ngồi như thế cho đến cuối mỗi buổi giảng không lay động.

Sau nhiều buổi giảng đó, tôi tìm hiểu thân nhân của người đó, và biết được rằng ông ta đến chùa chung với cô vợ là người Phật tử Việt nam. Vợ chồng họ trao đổi với nhau bằng tiếng Pháp, đã sống chung với nhau hơn mấy mươi năm có hai người con.

Tôi hỏi ông ta, ông có hiểu điều gì về Thầy giảng không? Ông trả lời không. Vì ông không giỏi tiếng Việt. Ông ta chỉ biết đề tài của buổi giảng đó, qua sự thông dịch của cô vợ. Tôi hỏi: Ông không hiểu sao ông có sức kiên nhẫn ngồi nghe lâu đến thế? Thông thường, những người chồng ngoại quốc theo vợ đến chùa Việt không phải là hiếm hoi, nhưng phần lớn họ đến để tìm hiểu phong tục người Việt, nói chuyện với những người khác về sinh hoạt hằng ngày, lạy Phật đó chỉ là tín ngưỡng, và xem đó là niềm vui chung với cộng đồng của vợ.

Người đàn ông trả lời? Khi tôi ngồi nghe như thế, tuy không hiểu Thầy nói gì, nhưng nghe qua âm thanh, tôi thấy trong tôi có niềm vui lạ kỳ, và trên khuôn mặt của mọi người đang ngồi trong buổi giảng toát lên niềm hoan hỷ. Đó là giây phút mà tôi cảm thấy hạnh phúc.

Câu chuyện thứ hai, tại lớp học Phật pháp Cư Sĩ Áo Lam Tp. Nha Trang. Có một nữ học viên ngồi trong lớp học thường xuyên luôn gần 100 vị, là một giáo thọ trên bục giảng tôi không thể quan sát và nhớ hết tất cả những khuôn mặt học viên. Một buổi sáng, tôi nhận được điện thoại, người bên kia điện thoại giới thiệu cho tôi biết là học viên của lớp học, và hỏi thăm tôi có ở chùa để lên xin giáo trình bài giảng để về đọc thêm. Ba mươi phút sau, tôi tiếp một nam và một nữ tại phòng khách, và biết được rằng đó là học viên vừa điện thoại cho tôi.

Không thể không bàng hoàng, khi nữ học viện đó thiết tha muốn xin những tài liệu bài giảng để về nhà đọc tham khảo thêm. Là một người bị khiếm thị cả hai mắt, mà có thể đọc được tài liệu đánh máy vi tính của tôi. Tôi hỏi? Sao con có thể đọc được tài liệu của Thầy, thôi thì Thầy sẽ copy CD giảng tối hôm đó cho để về nghe lại. Nữ Phật tử đó khẳng định, con muốn đọc tài liệu nữa. Tôi hỏi sao đọc được? Cô ta trả lời, con về nhờ Mẹ con, và mấy đứa cháu khi rảnh thì đọc cho con nghe.

Và rồi, cứ mỗi buổi học ở trên lớp, tôi bắt đầu chú ý, nữ học viên đó lặng lẽ hòa chung tiếng cười, niềm vui trong lớp học, khuôn mặt luôn hướng lên bục giảng lắng nghe lời dạy của đức Phật qua âm thanh của các vị giáo thọ.

Bàn rằng:

Nhân thân nan đắc, Phật pháp nan văn. Có được thân người là khó, nghe được giáo pháp của Phật càng khó hơn. Lời dạy của đức Phật vốn đã có sự mầu nhiệm thanh thoát, đầy đủ năng lực ban vui cứu khổ. Điều chính yếu, mỗi người có gặt hái được gì hay không, khi có duyên nghe pháp. Có người vẫn nghe được giáo pháp nhưng lại chưa có niềm vui, có người mãi không được nghe giáo pháp, có người có điều kiện mà không muốn nghe, tất cả đều chung nghĩa Phật pháp nan văn.

Niềm vui thật sự gặt hái được trong ánh sáng của đức Phật, chính là trái tim biết nghe. Trái tim chính là sự vận hành của mắt, của tai và của tất cả các giác quan còn lại. Nếu không có trái tim nghe pháp thì có mắt cũng không đọc được lời kinh, có tai cũng không nghe được pháp âm giải thoát. Chính vì vậy, người nào có trái tim nghe pháp thì bất cứ nơi đâu cũng nghe được âm thanh giác ngộ, có thiếu lục căn cũng thấm nhuần được hương vị giải thoát.

Thế mới biết, lời dạy của đức Phật, không giới hạn thời gian và không gian, hữu tình hay vô tình. Lời dạy đó lan tỏa cùng khắp, mỗi người có tiếp nhận được hay không chính là có trái tim hiểu biết hay không?