…Mùa Phật Đản lại đến…,lòng bồi hồi bao kỷ niệm ngày đi dạy học lại ùa về như mới hôm qua.

Nhân mùa Phật đản năm Canh Dần, Phật lịch 2554 để tỏ lòng thành kính tri ân Đức Thế Tôn, xin kính ghi vài dòng giáo pháp nhà Phật mà ngày xưa tôi còn nợ các em học sinh.

Ngoài giờ dạy học tôi hay kể chuyện Phật pháp cho các em học sinh. Những năm 80 thế kỷ trước, tôi dạy học ở trường PTCS Cam Tân, nhà ở cạnh Hòa Tân tự. Chùa thì lớn, rộng, sân chùa rợp bóng xoài mà vắng vẻ vô cùng, đóng cửa quanh năm, nên hiên chùa là nơi thầy trò tôi dạy học thêm về văn hóa và kể chuyện Phật đạo.

Có nhiều học sinh hỏi: “Thưa thầy, đạo Phật có những đức tính cao đẹp nào? Xin thầy kể cho chúng em nghe!” Câu hỏi như một công án hóc búa của Thiền tông - sao mà trả lời ngay được! Chưa kịp nghiên cứu trả lời thì tôi chuyển công tác về Nha Trang. Bẵng cho đến hôm nay, duyên may gặp được thầy Huệ Giáo. Xin kính nhờ Tâm Thị chuyển tải câu trả lời đến các em học sinh cấp hai thân yêu ngày nào.

1. Đức tính trí tuệ:

Giác dĩ trí vi môn

Ngộ dĩ tâm vi diệu.

Đức Phật là hiện thân của sự giác ngộ. Ngài dạy chúng ta nguồn gốc của luân hồi sinh tử là do vô minh, ái dục. Muốn phá vô minh, phá chấp thủ phải có trí tuệ. Có trí tuệ lớn mới đến bờ giải thoát (Ma ha bát nhã ba la mật). Nên đạo Phật không chủ trương nhồi sọ Phật tử để có đức tin mù quáng. Giáo pháp của Ngài không xây dựng trên thần quyền, cuồng tín, sùng bái mà xây dựng trên sự hiểu biết và thực nghiệm của con người trên những sự kiện mà ai cũng có thể xét đoán và thực hành được. Đức Phật luôn luôn thực hành những điều Ngài đã dạy và chỉ dạy những điều Ngài thực hành. Vì vậy không có sự cưỡng bách tín ngưỡng, ngược đãi hay cuồng tín trong Phật giáo.

Cho nên đạo Phật là hiện thân của đạo trí tuệ.

2. Đức tính bình đẳng:

Xã hội ngày hôm nay chúng ta nói đến bình đẳng là chuyện bình thường, chứ vào thời đức Phật, nhằm vào thời kỳ chế độ nô lệ, vua chúa mà nói đến bình đẳng chẳng khác nào tuyên chiến với đương quyền và một số tôn giáo, giai cấp thời đó. Nên đức Thế tôn là người đầu tiên trong lịch sử nhân loại đã phá bỏ chế độ giai cấp bất công trong lịch sử xã hội loài người. Ngài đã mạnh mẽ lên án hệ thống đẳng cấp có tính cách xúc phạm phẩm cách của con người. Đồng thời xây dựng một nền luân lý cao thượng mà mọi người sống trong bình đẳng, trong tình huynh đệ.

Vì vậy, theo tinh thần Phật giáo không bao giờ có sự khinh miệt hạng người này và tôn sùng hạng người khác. Giáo hội Phật giáo thu nhận tất cả mọi người dù ở chủng tộc nào, đẳng cấp nào, nghề nghiệp nào. Họ cũng có thể trở nên người trong sạch và chứng được Thánh quả, thể hiện giáo lý: Hồi đầu thị ngạn hoặc Buông dao đồ tể lập hạnh thành Phật.

Cho nên đạo Phật là đạo bình đẳng.

3. Đức tính Từ bi:

Từ bi hỷ xả

Vô ngã vị tha.

Từ bi là đức tính cao thượng trong đạo Phật.

Từ là mang lại niềm vui cho người.

Bi là cứu vớt nỗi khổ cho người.

Đức tính Từ bi của đạo Phật khác với lòng thương yêu trìu mến thường tình của con người.

Tâm từ của một Phật tử đối với tha nhân không phải là tình thương ích kỷ của một bà mẹ đối với đứa con.

Tâm bi của Phật tử đối với tha nhân không phải là sự sầu muộn khóc than của bà mẹ khi thấy con mình bị hoạn nạn. Tâm từ bi theo Phật giáo phải là tâm tích cực còn thể hiện bằng hành động để đem lại an vui hạnh phúc cho mọi người và giúp chấm dứt hay ít ra là làm giảm những nỗi thống khổ hoạn nạn cho tha nhân.

Đức tính từ bi này thật êm dịu và có sức tác dụng thật vô biên, không những trải rộng lòng từ bi trong nhân loại mà còn vượt xa hơn nữa đến tận các loài chúng sanh khác.

Chính nhờ tâm từ bi này mà Thái tử Tất Đạt Đa đã hy sinh cuộc sống cung vàng điện ngọc, dứt bỏ luyến ái vợ con, xuất gia tìm đường giải thoát. Sau khi đắc đạo, Ngài không nhập Niết bàn mà đi hoằng hóa độ sinh 49 năm và lưu truyền đạo pháp đến mãi hôm nay và mãi mãi.

4. Đức tính giải thoát:

Giải thoát chính là cứu cánh cũng như mục đích tối thượng của Phật giáo. Tất cả pháp môn Phật dạy đều đi đến con đường giải thoát khổ đau, thoát khỏi lục đạo luân hồi.

Pháp môn niệm Phật trong Tịnh độ tông cũng nhằm đưa đến nhất tâm bất loạn, vãng sanh Tây phương Cực lạc về với đức Phật A Di Đà cũng là giải thoát.

Thiền tông giúp ta buông xả để được định tâm, định tâm kiến tánh là giải thoát…

Con đường giải thoát là đường cứu cánh trong Phật giáo mà chư Phật, chư Tổ, quý Thầy thường nhắc nhở chúng ta phải luôn tâm niệm, khắc cốt tu hành.nu

Nên đạo Phật là đạo giải thoát.